Artıq iki həftədən çoxdur ki, İranın müxtəlif şəhərlərində hökumətə qarşı etiraz nümayişləri keçirilir. Nümayişlər İranın milli valyutası olan rialın dekabr ayı ərzində dollar qarşısında sürətlə dəyər itirməsinə etiraz olaraq başlayıb. Xatırladaq ki, dolların məzənnəsi 2025-ci il dekabrın 10-da ilk dəfə olaraq bir milyon İran rialına çatıb, dekabrın 31-də isə 1,4 milyon rial olub. Valyuta kursunun qəfil və kəskin şəkildə düşməsi bank sektoru və iqtisadiyyatda ciddi çətinliklərə və əhali arasında narazılıq və panikaya səbəb olub.
İran hakimiyyət orqanlarının nümayişçilərə qarşı güc tətbiq etməsi nəticəsində ən azı 200-ə yaxın nümayişçinin öldürüldüyü bildirilir. Eyni zamanda, hüquq-mühafizə orqanlarının bir neçə əməkdaşının, o cümlədən Xorasanda yerləşən Esfarayen şəhərinin prokurorunun da öldürüldüyü barədə məlumat verilir. İran rəhbərliyi polis və Bəsic yarımhərbi milis qüvvələri ilə yanaşı, İnqilab Keşikçiləri Korpusunu (SEPAH) da nümayişləri yatırmaq üçün cəlb edib. Qeyd edək ki, SEPAH qüvvələrindən istifadə olunması etirazların ciddi miqyas aldığını göstərir.
Ölkədə internetdən istifadə və telefon rabitəsi əhəmiyyətli dərəcədə məhdudlaşdırılıb.
Ümumiyyətlə, İranda bu və ya digər şüarlarla bir neçə ildən bir kütləvi etiraz nümayişləri baş verir. Lakin hazırkı nümayişlər beynəlxalq amillərə görə bir qədər fərqli xarakter daşıyır. Belə ki, İsrail və ABŞ 2025-ci ilin iyun ayında İrana vurduqları zərbədən sonra İranın öz hərbi imkanlarını, xüsusən, raket potensialını yenidən qurmağa çalışdığını və buna yol verməyəcəklərini bildirirlər. ABŞ prezidenti Donald Tramp hökumət qüvvələrinin nümayişçilərə qarşı güc tətbiq edəcəyi təqdirdə İrana zərbə vuracağını bəyan edib. ABŞ-ın İranın əsas müttəfiqlərindən biri olan Venesuelaya qarşı keçirdiyi əməliyyat və prezident Nikolas Maduronu həbs etməsi Trampın təhdidlərinə əlavə mötəbərlik qazandırır. Lakin hələlik açıq mənbələrdə ABŞ-ın regiona əlavə qüvvələr göndərməsi ilə bağlı məlumatlara rast gəlinmir.
İranın 86 yaşlı rəhbəri Əli Xamenei dünən verdiyi bəyanatında geri çəkilməyəcəklərini və “yüz minlərlə insanın qanı bahasına” qurduqları siyasi sistemi qorumaq üçün bütün addımları atacaqlarını bildirib.
The Daily Baku redaksiyası
© 2026 The Daily Baku. Bütün hüquqlar qorunur.