Həyatda neçə dəfə Suçiçəyi keçiririk? Xəstəlik əslində geri qayıda bilirmiş

Yaz gələndə həyat sanki yüngülləşir. Günəş daha çox görünür, insanlar daha çox küçəyə çıxır, həyat canlanır. Amma bu dövrdə hər il təkrarlanan bir hal da var - suçiçəyi. Bir uşaqdan başlayır, sonra məktəbdə yayılır, evə keçir və bir müddət sonra demək olar ki, hər kəs bu xəstəlik haqqında danışmağa başlayır.
Bu, təsadüf deyil. Yaz ayları virusların yayılması üçün həssas keçid dövrü hesab olunur. Qışdan çıxan orqanizmin immun sistemi hələ tam bərpa olunmur, insanlar isə hələ də qapalı mühitlərdə daha çox vaxt keçirir. Xüsusilə məktəblər və bağçalar virusun sürətlə yayılması üçün əlverişli şərait yaradır.

Suçiçəyi adətən uşaqlarda daha yüngül keçir və çox vaxt izsiz sağalma ilə nəticələnir. Buna görə də uzun illərdir bu xəstəlik “adi uşaq xəstəliyi” kimi qəbul olunub. Bu yanaşma müəyyən mənada doğrudur, amma mövzunun daha dərin tərəfləri də var.

Elmi olaraq məlumdur ki, suçiçəyinə səbəb olan Varicella Zoster virusu sağaldıqdan sonra bədəndə qala bilir. O, sinir hüceyrələrində passiv vəziyyətdə “gizlənir”. Bu fakt çoxlarını narahat edir, amma burada vacib bir məqam var: bu virusun yenidən aktivləşməsi mütləq və qaçılmaz bir proses deyil.

Bir çox insan suçiçəyi keçirir və virus heç vaxt yenidən aktivləşmir. Bu, əsasən immun sisteminin gücündən, ümumi sağlamlıq vəziyyətindən və həyat tərzindən asılıdır. Yəni güclü immun sistemi olan insanlarda virus illərlə passiv qala və heç bir problem yaratmaya bilər.

Bəzi hallarda isə, xüsusilə yaş artdıqca və ya immun sistem zəiflədikdə virus yenidən aktivləşə bilər və bu zaman zonal xəstəlik kimi ortaya çıxır. Bu zaman isə xəstəlik tam fərqli formada görünür - bədənin bir tərəfində zolaq şəklində, çox ağrılı səpkilər yaranır.   Bu artıq “uşaq xəstəliyi” deyil. Daha çox böyüklərdə rast gəlinən və ciddi ağrı ilə müşayiət olunan bir vəziyyətdir. Amma məsələ bununla da bitmir.

Bəzi hallarda virusun ikinci aktivləşməsi daha ağır nəticələrə səbəb ola bilər. Elmi araşdırmalar göstərir ki, Varicella Zoster virusu yenidən aktivləşəndə təkcə dəriyə yox, sinir sisteminə də təsir edə bilər. Bu zaman meningit, ensefalit kimi beyin iltihabı ilə bağlı xəstəliklər ortaya çıxa bilər.  Bundan əlavə, virus göz nahiyəsində aktivləşərsə, görmə problemləri, hətta bəzi hallarda görmə itkisi riski də yarana bilər. Sinirlərə təsir etdiyi hallarda isə uzun müddət keçməyən xroniki ağrılar  inkişaf edə bilər.  
Bu vəziyyət artıq fərqli simptomlarla müşayiət olunur və daha çox böyüklərdə müşahidə edilir. Amma bu, hər kəs üçün baş verən bir ssenari deyil, sadəcə mümkün ehtimallardan biridir.

Suçiçəyi ilə bağlı digər mühüm məqam onun kimlərdə daha çətin keçməsidir. Uşaqlarda əksər hallarda yüngül keçsə də, böyüklərdə, xüsusilə hamilə qadınlarda və immun sistemi zəif olan insanlarda daha ağır simptomlar müşahidə oluna bilər. Buna görə də bu xəstəliyə tam laqeyd yanaşmaq da doğru deyil.

Eyni zamanda, bu virus tez-tez tarixdə böyük fəlakətlərə səbəb olmuş çiçək xəstəliyi ilə qarışdırılır. Halbuki bunlar fərqli viruslardır. Çiçək xəstəliyi artıq dünyada mövcud deyil və daha ağır nəticələr verirdi. Suçiçəyi isə daha yüngül keçsə də, hələ də gündəmdə olan bir infeksiyadır.

Müasir tibbin yanaşması isə bu mövzuda daha sakit və rasionaldır. Peyvəndlər və ümumi profilaktik tədbirlər sayəsində bir çox ölkələrdə suçiçəyi artıq ciddi problem hesab olunmur. Ən vacib amillərdən biri isə yenə də gündəlik həyat tərzidir - düzgün qidalanma, yuxu rejimi və immun sisteminin güclü saxlanılması.

Suçiçəyi nə tam qorxulu, nə də tam əhəmiyyətsiz bir xəstəlikdir. O, sadəcə düzgün başa düşülməsi lazım olan bir virusdur. Əksər hallarda problemsiz keçir, bəzən isə diqqət tələb edə bilər. Əsas məsələ isə panikaya düşmək yox, məlumatlı olmaqdır.

 The Daily Baku redaksiyası