Türkiyəli politoloq: Sülh razılaşması hazırdır, amma həlledici detallarda ciddi siyasi ticarət gedir

Ukrayna ətrafında müzakirə olunan sülh planı mahiyyət etibarilə formalaşıb, lakin həlledici məsələlər üzrə son razılaşmalar hələ əldə olunmayıb. 

Bunu türkiyəli politoloq Engin Özer "The Daily Baku"ya açıqlamasında deyib. 

Onun sözlərinə görə, əsas mübahisə doğuran məqamlar üç istiqamətdə cəmləşir: Rusiyaya qarşı tətbiq edilən sanksiyaların hansı mərhələdə və hansı mexanizmlə ləğv olunacağı, Zaporojye Atom Elektrik Stansiyasının taleyi və Rusiyaya məxsus dondurulmuş maliyyə aktivlərinin gələcək aqibəti.

“Zaporojye AES məsələsi Ukraynanın enerji təhlükəsizliyi baxımından kritik əhəmiyyət daşıyır. Bu mövzuda tərəflər ehtiyatla, lakin irəliləyişə hesablanmış danışıqlar aparırlar. Digər əsas məsələ isə Avropada, xüsusilə Belçika banklarında saxlanılan Rusiya aktivləridir. Hazırda bu aktivlər Moskva üzərində əsas təzyiq alətidir”, – deyə politoloq vurğulayıb.

Engin Özər qeyd edib ki, ssenarilərdən birinə görə, əgər Ukrayna Donbas ərazisində müəyyən güzəştlərə razılaşarsa, Rusiyanın Avropadakı aktivləri azad edilə və sanksiyalar mərhələli şəkildə aradan qaldırıla bilər. Əks halda, yəni münaqişə “dondurulmuş” formatda qalarsa, həmin vəsaitlərin Ukraynanın bərpasına yönəldilməsi gündəmdə olacaq.

Ekspertin fikrincə, hazırkı mərhələdə əsas proses ABŞ və Rusiya arasında gedir, Avropa isə faktiki olaraq bu danışıqlarda ikinci plandadır: “Təhlükəsizlik arxitekturası faktiki olaraq Vaşinqton və Moskva tərəfindən formalaşdırılır. Avropa isə bu prosesdə daha çox dekorativ rol oynayır.”

Engin Özər hesab edir ki, ortaya çıxan model Koreya ssenarisini xatırladır – yəni tam sülh deyil, uzunmüddətli dondurulmuş qarşıdurma.

Politoloq vurğulayıb ki, bu model uzunmüddətli sabitlik vəd etmir və yaxın perspektivdə yeni siyasi gərginliklər üçün zəmin yarada bilər.

Politoloqun qənaətincə, bütün bu proseslər fonunda razılaşmanın əsas konturları artıq formalaşıb və yaxın bir ay ərzində yekun qərarların açıqlanması mümkündür.